پسوند پردازندهها در سرور چه معنایی دارد و چرا مهم است؟
پسوندهای پردازندهها در سرورها، مانند E، D، S و L و غیره حروفی هستند که به نام مدل پردازنده اضافه میشوند و اطلاعات مهمی در مورد ویژگیها و کاربرد مورد نظر آن ارائه میدهند. هر پسوند به طور کلی نشاندهنده یک سری بهینهسازی یا مشخصات خاص است که پردازنده را برای بارهای کاری سرور مناسب میکند. به بیان دقیقتر، اگر به این پسوندها در زمان خرید دقت نکنید ممکن است پردازندهای را تهیه کنید که مناسب کاری که قرار است انجام دهد نخواهد بود. از اینرو با توجه به اهمیت موضوع در این مطلب به بررسی این موضوع خواهیم پرداخت.
چرا پردازندههای سرور دارای پسوند هستند؟
پسوند پردازندههای سرور بیانگر مشخصات فنی و کاربرد مورد نظر آنها است. این پسوندها، مانند E برای (Embedded)، D برای (Dense) و L برای (Low Power)، به مهندسان طراح و مدیران سیستم کمک میکنند تا سریعا نوع بهینهسازی پردازنده را شناسایی کنند. برای مثال، پردازنده با پسوند L برای محیطهایی با محدودیت توان مصرفی ایدهآل است، در حالی که پردازنده با پسوند S برای مقیاسپذیری در سرورهای بزرگ طراحی شده است. به این ترتیب، پسوندها، انتخاب پردازنده مناسب برای نیازهای خاص یک مرکز داده، از جمله عملکرد، مصرف انرژی و هزینه را سادهتر میکنند.

پسوندها تاثیری بر عملکرد و ویژگیهای پردازندهها دارند؟
پسوندهای پردازندههای سرور نقش حیاتی در تعیین عملکرد و ویژگیهای آنها دارند. این پسوندها مانند یک برچسب راهنما عمل میکنند و نشان میدهند که پردازنده برای چه کاربردی بهینه شده است. به عنوان مثال، یک پردازنده با پسوند L برای مصرف انرژی پایین طراحی شده که برای محیطهای حساس به هزینههای برق ایدهآل است. در مقابل، پسوند E نشاندهنده پردازندهای است که برای سیستمهای فشرده و صنعتی مناسب است. بنابراین، هر پسوند مجموعهای از بهینهسازیها را در مورد تعداد هستهها، سرعت پردازش، مصرف برق و قابلیتهای امنیتی نشان میدهد، که به کاربران کمک میکند تا دقیقا پردازنده مورد نیاز خود را برای دستیابی به بهترین کارایی و بازدهی انتخاب کنند.

آشنایی با انواع پسوندهای رایج در پردازندههای زئون اینتل
پردازندههای Intel Xeon، که ستون فقرات بسیاری از مراکز داده و سرورها را تشکیل میدهند، اغلب دارای پسوندهای خاصی در انتهای نام مدل خود هستند. این پسوندها اطلاعات کلیدی در مورد ویژگیها و کاربرد مورد نظر پردازنده ارائه میدهند و به مهندسان شبکه کمک میکنند تا بهترین مدل را برای نیازهای خاص خود انتخاب کنند. بررسی پسوندهای رایج Intel Xeon میتواند دید عمیقی در مورد انواع بهینهسازیهای موجود در این پردازندهها ارائه دهد.
جدول پسوندهای پردازندههای زئون اینتل
| پسوند | پردازندههای نسل اول Intel Xeon (با نام قبلی Skylake) | پردازندههای نسل دوم Intel Xeon (با نام قبلی Cascade Lake) | پردازندههای نسل سوم Intel Xeon (با نام قبلی Ice Lake-SP یا Cooper Lake) | پردازندههای نسل چهارم زئون اینتل با نام قبلی Sapphire Rapids) و نسل پنجم با نام قبلی Emerald Rapids |
| F | پشتیبانی از نسخه Fabric پردازنده با کانکتور یکپارچه Intel® Omni-Path | ندارد | ندارد | ندارد |
| H | ندارد | ندارد | پردازندههای مخصوص استفاده در پیکربندیهای 4 یا 8 سوکتی. این پردازندهها قبلا با نام رمزی Cooper Lake شناخته میشدند. تمام پردازندههای دیگر نسل سوم Intel Xeon Scalable (بدون پسوند H) با نام رمزی Ice Lake شناخته میشدند و از پیکربندیهای 1 یا 2 سوکتی پشتیبانی میکنند. پردازندههای Cooper Lake و Ice Lake در یک سیستم قابل تعویض نیستند. | پایگاه داده و تحلیل داده تا 4S و 8S بسته به SKU |
| L | پشتیبانی از حافظه بیشتر (برایی اطلاعات بیشتر به جدول ظرفیت حافظه مراجعه کنید.) | ندارد | ویژگیهای بهینهسازی شده برای بارهای کاری هوش مصنوعی و پردازش چند رسانه. | ویژگیهای بهینهسازی شده برای بارهای کاری هوش مصنوعی و پردازش چند رسانه. |
| N | ندارد | تخصصی برای بارهای کاری شبکه/مجازیسازی توابع شبکه. | پردازنده بهینه شده برای حوزه مخابرات، شبکه، NFV (مجازیسازی توابع شبکه) و محیطهای عملیاتی. | شبکه/5G/لبه (Edge) (TPT بالا / تأخیر کم). مشخصات پردازنده بهینهسازی شده برای ارتباطات/شبکه/NFV و محیطهای عملیاتی. |
| P | پشتیبانی از FPGA یکپارچه Intel® | ندارد | ویژگیهای پردازنده بهینهسازی شده برای محیطهای ابری IaaS باهدف دستیابی به کارایی بالا به ویژه در محیطهای مبتنی بر VM | مناسب برای ارائهدهندگان خدمات ابری که سرویس IaaS ارائه میدهند. |
| Q | ندارد | ندارد | SKUs با Tcase پایینتر، هدفگذاری شده برای خنکسازی مایع. | ایدهآل برای کار با تجهیزات سرمایشی مایع |
| R | ندارد | نشان میدهد که SKU از نسل قبلی بهروزرسانی (Refreshed) شده است. | ندارد | ندارد |
| S | ندارد | بهینهسازیها برای ارائهدهندگان موتور جستجو. | پشتیبانی از حداکثر ظرفیت enclave با هدف استقرار محیطهای امن با فناوری SGX مدل 8368Q نیز از ظرفیت enclave Intel® SGX تا 512GB پشتیبانی میکند. | SKU بهینهسازی شده برای ذخیرهسازی با فعال بودن کامل شتابدهندهها (DSA، QAT، DLB). |
| T | پشتیبانی از چرخه عمر طولانی و حرارتی. | پشتیبانی از چرخه عمر طولانی و حرارتی. | پشتیبانی از قابلیت اطمینان تا 10 سال و پشتیبانی از Tcase بالاتر. این SKUs اغلب در محیطهای عملیاتی با الزامات استفاده طولانیمدت استفاده میشوند و به پشتیبانی از مشخصات NEBS–Thermal friendly نیاز دارند. | پشتیبانی از قابلیت اطمینان تا 10 سال و پشتیبانی از Tcase بالاتر. این SKUs اغلب در محیطهای عملیاتی با الزامات استفاده طولانیمدت استفاده میشوند و به پشتیبانی از مشخصات NEBS–Thermal friendly نیاز دارند. |
| U | ندارد | بهینهسازی شده برای تک سوکت. | در پیکربندیهای تک سوکتی پشتیبانی میشود. برخی از SKUs بهینهسازی شده برای بارهای کاری (مانند N و V) نیز ممکن است برای 1 سوکت بهینه شده باشند. | در پیکربندیهای تک سوکتی پشتیبانی میشود. برخی از SKUs بهینهسازی شده برای بارهای کاری (مانند N و V) نیز ممکن است برای 1 سوکت بهینه شده باشند. |
| V | ندارد | تخصصی برای ارزش چگالی ماشین مجازی (VM). | ویژگیهای پردازنده بهینهسازی شده برای محیطهای ابری SaaS. | ویژگیهای پردازنده بهینهسازی شده برای محیطهای ابری SaaS. |
| Y | ندارد | پشتیبانی از Intel® Speed Select Technology – Performance Profile (Intel® SST-PP) | پشتیبانی از Intel® Speed Select Technology – Performance Profile (Intel® SST-PP) 2.0. برخی از SKUs برای بارهای کاری سنگین بهینهسازی شدهاند و از Intel® Speed Select Technology Performance Profile 2.0 پشتیبانی میکنند. | پشتیبانی از Intel® Speed Select Technology – Performance Profile (Intel® SST-PP) 2.0. برخی از SKUs برای بارهای کاری سنگین بهینهسازی شدهاند و از Intel® Speed Select Technology Performance Profile 2.0 پشتیبانی میکنند. |
| + | ندارد | ندارد | ندارد | SKU با ویژگی Plus (+) شامل 1 مورد از هر شتابدهنده فعال شده (DSA، DLB، QAT، IAA) است. |
جدول ظرفیت حافظه (Memory Capacity)
اینتل در وبسایت رسمی این شرکت اشاره داشته است که پسوند ممکن است نشاندهنده گزینههای مختلفی باشد. به طوری که برخی از پسوندهها پسوند ممکن است نشاندهنده ظرفیت حافظهای باشند که پردازنده پشتیبانی میکند. جدول زیر این موضوع را نشان میدهد.
| ظرفیت حافظه | پردازندههای نسل اول Intel® Xeon® (با نام قبلی Skylake) | پردازندههای نسل دوم Intel® Xeon® (با نام قبلی Cascade Lake) | پردازندههای نسل سوم Intel® Xeon® (با نام قبلی Cooper Lake – این SKUها دارای پسوند H هستند) | پردازندههای نسل سوم Intel® Xeon® (با نام قبلی Ice Lake – این SKUها پسوند H ندارند) | پردازندههای نسل چهارم Intel® Xeon® (با نام قبلی Sapphire Rapids-SP) و نسل پنجم Intel® Xeon® (با نام قبلی Emerald Rapids) |
| بدون پسوند | تا 768 گیگابایت در هر سوکت | تا 1 ترابایت در هر سوکت (به جز SKUهای 9xxxx که تا 3 ترابایت در هر سوکت پشتیبانی میکنند) | تا 1.12 ترابایت در هر سوکت | تا 6 ترابایت در هر سوکت | تا 4 ترابایت در هر سوکت |
| L | ندارد | تا 4.5 ترابایت در هر سوکت | تا 4.5 ترابایت در هر سوکت | ندارد | ندارد |
| M | تا 1.5 ترابایت در هر سوکت | ندارد | ندارد | ندارد | ندارد |
هریک از این پسوندها برای چه کارهایی مناسب هستند؟
همانگونه که پیشتر اشاره کردیم، هر پسوند پردازندههای سرور اینتل زئون برای کاربرد خاصی بهینه شده است. در اینجا به تفکیک به بررسی مناسبترین پسوندها برای کاربردهای مختلف میپردازیم:
سرورهای ابری (Cloud) و مجازیسازی
- L (Low Power): این پسوند برای دیتاسنترها و سرورهای ابری که مصرف انرژی در آنها اهمیت بالایی دارد، بسیار مناسب است. پردازندههای دارای پسوند L با توان حرارتی (TDP) کمتر، به کاهش هزینههای عملیاتی کمک میکنند.
- V (Virtualization): این پردازندهها به طور خاص برای محیطهای مجازیسازی بهینه شدهاند و با ویژگیهای سختافزاری پیشرفته، عملکرد ماشینهای مجازی را بهبود میبخشند.
محاسبات با عملکرد بالا (HPC) و هوش مصنوعی
- H (High-Performance): این پردازندهها با تعداد هستههای بیشتر و سرعت کلاک بالاتر، برای بارهای کاری فشرده مانند محاسبات علمی، شبیهسازیها و هوش مصنوعی (AI) ایدهآل هستند.
- F (Fabric): پردازندههای دارای این پسوند، به دلیل یکپارچگی با شبکه Omni-Path Fabric، برای خوشههای HPC که به ارتباطات سریع بین گرهها نیاز دارند، انتخابی عالی محسوب میشوند.
سیستمهای صنعتی و فشرده
- E (Embedded): این پسوند برای سیستمهای صنعتی و جاسازی شده (embedded) که در شرایط سخت محیطی کار میکنند، مناسب است. این پردازندهها اغلب مصرف انرژی پایینتری دارند.
- D (Dense): برای سرورهایی با چگالی بالا که فضای فیزیکی محدود است، پردازندههای دارای پسوند D بهترین گزینه هستند. این پردازندهها فضای کمتری اشغال میکنند و حرارت کمتری تولید میکنند.
سرورهای عمومی و مقیاسپذیر
- S (Scalable): این پسوند نشاندهنده خانوادهای از پردازندهها است که برای طیف وسیعی از کاربردها، از سرورهای کوچک تا سیستمهای بزرگ و چندپردازندهای، طراحی شدهاند و انعطافپذیری بالایی دارند.
مثالی از مقایسه دو پردازنده Platinum 8470 و Platinum 8470Q با پسوندهای متفاوت
این دو پردازنده از یک خانواده هستند و نام مدل اصلی آنها یکسان است، اما پسوند Q تفاوت بزرگی در کاربرد آنها ایجاد میکند.
Intel Xeon Platinum 8470 یک مدل استاندارد در سری Xeon Platinum است که برای طیف گستردهای از بارهای کاری سرور، از جمله مجازیسازی، پایگاه داده و محاسبات عمومی، طراحی شده است. ویژگیهای اصلی آن شامل تعداد هستهها و سرعت کلاک بالا است که آن را برای کاربردهای مختلف مناسب میسازد. این پردازنده یک انتخاب قوی و انعطافپذیر برای دیتاسنترها و شرکتهایی است که به دنبال یک تعادل بین عملکرد و هزینه هستند.
Intel Xeon Platinum 8470Q همراه با پسوند Q به فناوری QPI سرنام (QuickPath Interconnect) اشاره دارد که یک فناوری ارتباطی قدیمیتر اینتل برای اتصال پردازندهها به یکدیگر است. در مدلهای جدیدتر، این پسوند به تعداد بیشتری از پیوندهای ارتباطیUPI اشاره دارد که به پردازنده اجازه میدهد با تعداد بیشتری از پردازندههای دیگر در یک سیستم چند پردازندهای ارتباط برقرار کند. این ویژگی به طور خاص برای سرورهای با کارایی بسیار بالا (High-Performance Computing – HPC) و بارهای کاری نیازمند حافظه مشترک گسترده، مانند شبیهسازیها و تحلیل دادههای بزرگ، طراحی شده است.
تفاوت اصلی بین این دو پردازنده در قابلیت مقیاسپذیری و ارتباط آنها با سایر پردازندهها در یک سیستم است. 8470 یک مدل قدرتمند و استاندارد است، در حالی که 8470Q برای محیطهای تخصصی که به تعداد زیادی از پردازندهها نیاز دارند تا به صورت هماهنگ کار کنند، بهینهسازی شده است. انتخاب بین این دو مدل به نیازهای خاص شما بستگی دارد: اگر به دنبال یک پردازنده قدرتمند برای یک سرور عمومی هستید، 8470 کافی است، اما اگر یک سرور با چندین پردازنده برای محاسبات سنگین دارید، 8470Q انتخاب مناسبتری است.
نویسنده: حمیدرضا تائبی