راهنمای جامع نصب پردازنده در سرورهای G10 و G10 Plus اچ پی

در دنیای فناوری اطلاعات، ارتقاء یا تعویض پردازنده (CPU) در سرورها یک عملیات حساس و حیاتی است که دقت و دانش فنی بالایی را می‌طلبد. سرورهای HPE ProLiant، به ویژه مدل‌های محبوب نسل G10 و G10 Plus، از طراحی ماژولار و مهندسی‌ شده‌ای بهره می‌برند که فرآیند نصب را ساده‌تر می‌کند، اما همچنان رعایت اصول صحیح و ایمنی برای جلوگیری از آسیب به قطعات گران‌قیمت ضروری است. این راهنما، با جزئیات کامل و مراحل گام به گام، شما را در فرآیند نصب پردازنده در این سرورها همراهی می‌کند تا بتوانید این عملیات را با موفقیت و اطمینان انجام دهید.

آماده‌سازی ابزارهای مورد نیاز

پیش از شروع هرگونه عملیات سخت‌افزاری، اطمینان از داشتن ابزار مناسب و رعایت نکات ایمنی ضروری است. قبل از هر چیز، یکسری نکات ایمنی وجود دارد که باید به آن‌ها دقت کنید. این موارد به شرح زیر هستند:

• قطع کامل برق: سرور را به طور کامل خاموش کرده و تمام کابل‌های برق را از پشت آن جدا کنید. دقت کنید، حتی در صورت خاموش بودن، برخی از قطعات ممکن است همچنان برق داشته باشند.
• محافظت در برابر الکتریسیته ساکن (ESD): الکتریسیته ساکن می‌تواند به اجزای حساس الکترونیکی آسیب جبران‌ناپذیری وارد کند. همیشه از یک دستبند ضدالکتریسیته ساکن (ESD Wrist Strap) استفاده کنید و آن را به یک نقطه فلزی بدون رنگ روی شاسی سرور متصل کنید.
• محیط کار تمیز: محیط کار باید عاری از گرد و غبار، مایعات و هرگونه آلودگی باشد.

توجه به همین سه نکته ساده، مانع از آن می‌شود تا مجبور شوید خسارت‌های سنگینی را از بابت سوختگی برخی تجهیزات حساس متحمل شوید. در مرحله بعد نیازمند یکسری ابزارهای جانبی هستیم تا بتوانیم فرآیند نصب را به درستی انجام دهیم. این ابزارها به شرح زیر هستند:

• پیچ‌گوشتی با سری تورکس (Torx) یا ستاره‌ای (Star) شبیه به مدل T15.
• خمیر حرارتی (Thermal Paste) یا پد حرارتی. در بسیاری از موارد، هیت‌سینک‌های جدید دارای خمیر حرارتی از پیش اعمال شده هستند. دقت کنید در این مرحله حتما دستکش مخصوص به دست داشته باشید، زیرا خمیرها دارای مواد سمی هستند.

• پارچه بدون پرز و الکل ایزوپروپیل (Isopropyl Alcohol) برای تمیز کردن خمیر حرارتی قدیمی.

• پردازنده جدید و هیت‌سینک سازگار.

باز کردن سرور و دسترسی به پردازنده

در این مطلب در نظر داریم پردازنده موجود روی سرور با پردازنده جدیدی که در اختیار داریم تعویض کنیم. ابتدا، باید درب سرور را بردارید تا بتوانید به قطعات دسترسی داشته باشید.

اکنون نوبت به برداشتن شکاف هوایی می‌رسد که روی پردازنده قرار دارد. هنگامی که شکاف هوایی را بردارید به پردازنده دسترسی خواهید داشت.

در این‌جا نکته مهمی وجود دارد که باید به آن دقت کنید. روی هیت‌سینک (خنک‌کننده) پردازنده، اعدادی از یک تا چهار را می‌بینید. این اعداد نشان می‌دهند که برای باز کردن هیت‌سینک باید پیچ‌ها را به چه ترتیبی باز کنید: ابتدا پیچ شماره چهار، سپس سه، دو و در نهایت یک. اما برای بستن هیت‌سینک، باید از ترتیب برعکس، یعنی یک، دو، سه و چهار استفاده کنید. این موضوع روی خود هیت سینک پردازنده نیز نوشته شده است.

پردازنده‌های سرور همانند کامپیوترهای شخصی در سوکت‌های بزرگ و مربعی شکل روی مادربرد قرار دارند و با یک هیت‌سینک بزرگ پوشانده شده است. این هیت‌سینک به صورت پیچ‌دار روی پردازنده ثابت شده است. سرورهای سری dl380 مجهز به دو سوکت پردازنده هستند تا سازمان‌ها بتوانند متناسب با نیازهای کاری اقدام به نصب پردازنده‌های اول و دوم کنند. به طور مثال، شما ممکن است در بلندمدت به 3 ترابایت رم در سرور dl380 g10 یا 8 ترابایت در سرور dl 380 g10 plus نیاز داشته باشید. در چنین شرایطی باید از هر دو سوکت پردازنده استفاده کنید تا بتوانید از حداکثر ظرفیت رم‌ها استفاده کنید. شایان ذکر است که فرآیند نصب پردازنده دوم دقیقا مشابه با پردازنده اول است.  اگر از قبل پردازنده‌ای روی سرور نصب شده است، ابتدا باید آن‌را خارج کنیم.

جدا کردن هیت‌سینک و پردازنده قدیمی

همان‌گونه که در تصویر زیر مشاهده می‌کنید، پردازنده اکنون، ما هیت‌سینک و پردازنده را با موفقیت از سرور خارج کرده‌ایم. همان‌گونه که پیش‌تر اشاره کردیم، برای این کار، به یک پیچ‌گوشت با سری شش‌سو نیاز داریم. یکبار دیگر یادآور می‌شویم که ابتدا پیچ شماره چهار را باید باز کنید، سپس سه، دو و در آخر یک.

حالا هیت‌سینک را از سرور جدا کردیم. برای برداشتن پردازنده، می‌توانید از یک پیچ‌گوشتی معمولی استفاده کنید و آن را به آرامی زیر پردازنده قرار دهید و فشار دهید تا آزاد شود.

همانطور که می‌بینید، ما پردازنده را از سوکت و سپس از روی هیت‌سینک جدا کردیم. همان‌طور که در شکل زیر مشاهده می‌کنید خمیر سیلیکون به طور کامل به پردازنده و هیت سینک چسبیده است.

در تصویر زیر مشاهده می‌کنید که پردازنده 4210 روی سرور قرار گرفته است و اکنون در نظر داریم آن‌را با پردازنده 5218 تعویض کنیم.

پردازنده جدید که قصد داریم روی سرور نصب کنیم به شرح زیر است:

روی هیت‌سینک، معمولا چهار پیچ وجود دارد که با شماره‌های 1، 2، 3، و 4 علامت‌گذاری شده‌اند. این شماره‌ها ترتیب صحیح باز و بسته کردن پیچ‌ها را نشان می‌دهند. با استفاده از پیچ‌گوشتی مناسب، پیچ‌ها را به ترتیب 4، 3، 2، و 1 باز کنید. برای آن‌که روی هیت سینک دچار مشکل نشوید، یک علامت فلش روی آن قرار دارد. علامت مثلث که در شکل زیر مشاهده می‌کنید در طرف دیگر هیت سینک نیز قرار دارد.

این فلش مثلث شکل روی بدنه خود سرور نیز قرار گرفته تا بتوانید هیت سینک را به درستی روی آن نصب کنید.

بر روی خود پردازنده نیز مثلث کوچکی تعبیه شده است تا فرآیند نصب بدون مشکل انجام شود.

هنگامی که پیچ‌ها به درستی باز شوند باعث می‌‌شوند تا فرآیند توزیع فشار به شکل یکنواخت انجام شود و از تاب برداشتن یا آسیب پردازنده جلوگیری شود. همان‌گونه که پیش‌تر اشاره کردیم، پس از باز کردن تمام پیچ‌ها، به آرامی هیت‌سینک را به صورت مستقیم از روی پردازنده بلند کنید. اگر هیت‌سینک به دلیل خمیر حرارتی خشک شده به پردازنده چسبیده بود، با حرکت‌های بسیار کوچک و آرام آن را آزاد کنید. پردازنده روی یک سوکت پلاستیکی قرار دارد. این سوکت معمولا دارای یک اهرم یا گیره است که با باز کردن آن، پردازنده آزاد می‌شود. اگر پردازنده به درستی در جای مربوطه قرار گرفته باشد یک صدای کوچک می‌دهد که نشان می‌دهد به درستی در جای مربوطه قرار گرفته است.

اگر قصد دارید از هیت‌سینک قبلی استفاده کنید، خمیر حرارتی قدیمی روی هیت‌سینک و همچنین سوکت پردازنده را با الکل ایزوپروپیل و پارچه بدون پرز کاملا تمیز کنید. این مرحله برای اطمینان از انتقال حرارت بهینه حیاتی است. به طور معمول، پیشنهاد می‌شود این کار را انجام دهید تا مشکلی به وجود نیاید.

نصب پردازنده جدید

پیش از نصب، اطمینان حاصل کنید که پردازنده جدید شما با مادربرد و سیستم خنک‌کننده سرور سازگار است. برای نصب پردازنده جدید، باید مطمئن شوید که جهت فلش‌ها را به درستی تنظیم کرده‌اید. یکبار دیگر یادآور می‌شویم که روی هر سه بخش پردازنده، هیت‌سینک و مادربرد، یک فلش کوچک وجود دارد. باید فلش روی پردازنده را با فلش روی هیت‌سینک و سپس هر دوی آن‌ها را با فلش روی مادربرد هماهنگ کنید. همیشه یک سمت پردازنده، هیت‌سینک و سوکت مادربرد متفاوت است که به شما کمک می‌کند تا جهت درست را پیدا کنید. دقت کنید که تنظیم جهت (Alignment) حساس‌ترین مرحله است. روی هر سه مولفه اصلی (پردازنده، هیت‌سینک و سوکت مادربرد) یک علامت جهت‌دهی (معمولا یک فلش کوچک یا یک مثلث) وجود دارد. باید این سه علامت کاملا با یکدیگر منطبق شوند.

پردازنده جدید را با دقت و بدون فشار در سوکت قرار دهید. اگر جهت‌گیری درست باشد، پردازنده باید به آرامی و بدون مقاومت در جای خود بنشیند. هرگونه مقاومت نشان‌دهنده اشتباه در جهت‌گیری است. از فشار آوردن جدا خودداری کنید، زیرا این کار باعث خم شدن یا شکستن پین‌های حساس سوکت می‌شود. حالا که جهت‌ها را هماهنگ کردیم، پردازنده را به آرامی در جای خود روی هیت‌سینک قرار می‌دهیم و آن را قفل می‌کنیم.

اگر از هیت‌سینک جدیدی استفاده می‌کنید که دارای خمیر حرارتی از پیش اعمال شده نیست، یک مقدار کم از خمیر حرارتی (به اندازه یک نخود) را دقیقا در مرکز پردازنده قرار دهید. نیازی به پخش کردن آن نیست، فشار هیت‌سینک آن را به طور یکنواخت پخش خواهد کرد. هیت‌سینک را با دقت روی پردازنده قرار دهید و از مطابقت فلش جهت روی هیت‌سینک با فلش روی پردازنده و سوکت اطمینان حاصل کنید. حالا پیچ‌ها را به ترتیب 1، 2، 3، و 4 به صورت ضربدری و با فشار یکنواخت محکم کنید. این ترتیب تضمین می‌کند که فشار به طور مساوی روی پردازنده توزیع شود و از آسیب به آن جلوگیری کند. پیچ‌ها را تا حدی محکم کنید که مقاومت حس شود؛ از سفت کردن بیش از حد خودداری کنید.

راه‌اندازی و بررسی نهایی

پس از نصب موفقیت‌آمیز پردازنده، پوشش سرور را در جای خود قرار دهید و آن را به منبع برق متصل کنید. سرور را روشن کرده و به صفحه BIOS/UEFI یا ابزار مدیریت iLO وارد شوید. در این بخش‌ها، مشخصات پردازنده نصب‌شده به نمایش گذاشته می‌شود.

اطمینان حاصل کنید که مدل پردازنده جدید به درستی توسط سیستم شناسایی شده است. در ساعات اولیه پس از نصب، دمای پردازنده را تحت نظر داشته باشید تا مطمئن شوید که سیستم خنک‌کننده به درستی کار می‌کند. در صورت بالا بودن غیرعادی دما، سرور را خاموش کرده و مراحل نصب هیت‌سینک و اعمال خمیر حرارتی را دوباره بررسی کنید.

با رعایت این مراحل دقیق و فنی، می‌توانید فرآیند ارتقاء پردازنده سرور خود را با موفقیت انجام داده و از عملکرد بهینه سیستم جدید لذت ببرید. همانطور که می‌بینید، در صفحه نمایش سرور، مدل پردازنده به 5218 تغییر کرده است. این یعنی تعویض پردازنده با موفقیت انجام شده است.

نویسنده: حمیدرضا تائبی